Opieka zdrowotna w Szwecji

Opieka zdrowotna w Szwecji przysługuje osobom zameldowanym (folkbokförda) na tych samych zasadach co Szwedom, a pierwszym miejscem kontaktu jest przychodnia (vårdcentral) albo numer 1177. W sytuacji zagrożenia życia dzwoni się pod 112. Kto nie jest zameldowany, okazuje Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ) z NFZ, a osoba pracująca w Szwecji bez meldunku potrzebuje zaświadczenia z Försäkringskassan. Pomoc tłumacza podczas wizyty lekarskiej jest bezpłatna. Wszystkie zasady sprawdziliśmy na stronach 1177, Försäkringskassan, NFZ i szwedzkiego parlamentu we wrześniu 2026 roku.

• Porada przez telefon1177, całą dobę
• Nagły wypadek112
• TłumaczBezpłatny, potrzebę zgłasza się przy rezerwacji
• Dentysta bez opłatDo końca roku, w którym kończy się 19 lat

Kto ma prawo do opieki zdrowotnej w Szwecji

Prawo do opieki zależy od zameldowania i ubezpieczenia, a nie od obywatelstwa. Według Försäkringskassan osoba wpisana do szwedzkiego rejestru ludności (folkbokföring) ma prawo do opieki zdrowotnej na tych samych warunkach co inni mieszkańcy. Płaci takie same opłaty, korzysta z tej samej ochrony przed wysokimi kosztami i może zapisać się do wybranej przychodni. Zameldowanie w Skatteverket jest więc najprostszą drogą do pełnej opieki.

Kto przebywa w Szwecji czasowo i nie jest zameldowany, okazuje w przychodni Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ). Karta daje prawo do opieki niezbędnej ze względów medycznych za taką samą opłatę, jaką płacą ubezpieczeni w Szwecji. Jako przykład takiej pomocy 1177 podaje złamaną nogę, na którą trzeba założyć gips. Leczenie planowe na tych samych warunkach wymaga osobnego zaświadczenia.

EKUZ wydaje bezpłatnie Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ). Wniosek można złożyć osobiście w NFZ, pocztą tradycyjną albo elektronicznie. Od 1 stycznia 2026 roku elektroniczne wnioski dotyczące pobytu czasowego składa się wyłącznie przez Internetowe Konto Pacjenta (IKP) lub aplikację mojeIKP; nie służy już do tego ePUAP. Karta osoby zatrudnionej jest ważna trzy lata. EKUZ służy do pobytów czasowych, więc nie zastępuje ubezpieczenia osobie, która przeprowadziła się do Szwecji na stałe.

Między przyjazdem a decyzją Skatteverket o zameldowaniu mija zwykle kilka tygodni. Na ten czas najlepiej zabrać z Polski ważną kartę EKUZ, bo przychodnia może jeszcze nie znaleźć pacjenta w szwedzkim rejestrze. Po zameldowaniu i nadaniu numeru osobowego (personnummer) leczy się już na zasadach dla mieszkańców Szwecji.

Praca w Szwecji bez meldunku i zaświadczenie z Försäkringskassan

Osoba, która pracuje w Szwecji, ale nie jest zameldowana, potrzebuje zaświadczenia z Försäkringskassan. Chodzi na przykład o kogoś, kto przyjechał do pracy na kilka miesięcy i ma tylko numer koordynacyjny (samordningsnummer). Według 1177 pracownik ubezpieczony w kraju UE ma wtedy prawo zarówno do opieki niezbędnej, jak i do leczenia planowego na takich samych warunkach jak ubezpieczeni w Szwecji. Dokument nazywa się intyg om rätt till vård, czyli zaświadczenie o prawie do opieki zdrowotnej.

Wniosek składa się w e-usłudze Försäkringskassan albo na formularzu 5435. Urząd najpierw ocenia, w którym kraju dana osoba jest ubezpieczona, dlatego pracę w Szwecji najlepiej zgłosić od razu w e-usłudze dla osób przyjeżdżających albo na formularzu 5456. Z gotowym zaświadczeniem pacjent korzysta z przychodni tak samo jak osoba zameldowana.

Dokument S1 dla ubezpieczonych w Polsce

Niektórzy mieszkają w Szwecji, ale ubezpieczenie zdrowotne mają nadal w Polsce. Dotyczy to na przykład emerytów, którzy dostają wyłącznie polską emeryturę. Taka osoba potrzebuje dokumentu S1, który wydaje oddział wojewódzki NFZ. Försäkringskassan prosi o przesłanie dokumentu na swój adres w Visby, a kopię dołącza się do zgłoszenia przeprowadzki w Skatteverket.

Zarejestrowany dokument S1 daje prawo do opieki zdrowotnej w Szwecji za takie same opłaty, jakie ponoszą mieszkańcy Szwecji i do państwowej dopłaty do leczenia zębów. NFZ prosi o zgłaszanie każdej zmiany sytuacji ubezpieczeniowej, na przykład podjęcia pracy albo przyznania emerytury w innym kraju.

Przychodnia vårdcentral i zapisanie się do lekarza

Przychodnia (vårdcentral) to podstawowe miejsce leczenia w Szwecji, odpowiednik polskiej przychodni podstawowej opieki zdrowotnej. Do przychodni idzie się z przeziębieniem, bólem pleców, wysypką u dziecka albo po receptę na leki przyjmowane na stałe. Na wizytę zwykle trzeba się wcześniej umówić telefonicznie albo przez 1177.se.

Każdy może sam wybrać przychodnię i zapisać się do niej (lista sig). Według 1177 sposób zapisu zależy od regionu, a w części regionów osoba, która nic nie wybierze, zostaje przypisana do najbliższej przychodni. Zapisać się można w e-usłudze na 1177.se z użyciem środka identyfikacji elektronicznej (e-ID) albo na miejscu w przychodni. Przychodnię wolno zmienić najwyżej dwa razy w roku.

Zapis nie zamyka drogi do innych przychodni. 1177 zaznacza, że osoba zapisana w jednej przychodni może doraźnie skorzystać z pomocy w innej. Płaci się wtedy według cennika regionu, w którym udzielono pomocy.

Numer 1177 i strona 1177.se

Numer 1177 to krajowa linia porad medycznych czynna całą dobę. Telefon odbierają pielęgniarki, które oceniają potrzebę wizyty, udzielają porad i w razie konieczności kierują do odpowiedniej przychodni. Kto ma telefon z polskim numerem albo dzwoni z zagranicy, powinien według 1177 wybrać +46 771-11 77 00. W części regionów można też rozmawiać po angielsku albo w innych językach.

Strona 1177.se opisuje choroby, badania i zasady opieki w każdym regionie. Po zalogowaniu za pomocą e-ID działają e-usługi, w których można między innymi zapisać się do przychodni albo sprawdzić, ile się zapłaciło w ramach ochrony przed wysokimi kosztami. Po polsku 1177 ma dwa działy: „Opieka w Szwecji” oraz „Zasady i prawa”. Pozostałe teksty są po szwedzku, a część także po angielsku.

Kiedy dzwonić pod 112 i jechać na oddział ratunkowy

Numer alarmowy 112 służy do wzywania pomocy, gdy zagrożone jest życie, na przykład przy utracie przytomności albo po poważnym wypadku. 1177 pisze wprost, że przy stanie zagrażającym życiu zawsze dzwoni się pod 112, a nie pod 1177. Gdy chory musi szybko trafić do szpitala, dyspozytor wysyła karetkę.

Szpitalny oddział ratunkowy (akutmottagning) działa całą dobę, ale przyjmuje tylko osoby poważnie chore albo ciężko ranne. Z lżejszymi dolegliwościami poza godzinami pracy przychodni idzie się do przychodni dyżurnej (jourmottagning). Kto nie wie, czy sprawa jest pilna, może najpierw zadzwonić pod 1177 i zapytać pielęgniarkę.

Jestem chory, co robić

Schemat pokazuje kolejność pytań, którą proponujemy na podstawie zaleceń 1177. Przy pierwszej odpowiedzi „tak” wiadomo, dokąd się zwrócić.

Tabela zestawia najczęstsze sytuacje z miejscami, do których trzeba się zwrócić. W przychodniach, szpitalach i u dentysty tłumacz jest bezpłatny.

Skierowanie do specjalisty (remiss)

Do specjalisty w Szwecji zwykle nie idzie się bezpośrednio. Najpierw pacjenta bada lekarz w przychodni, a jeśli potrzebna jest dalsza diagnostyka, lekarz wystawia skierowanie (remiss). Według 1177 zasady dotyczące skierowań ustala każdy region osobno. Do części poradni specjalistycznych można jednak trafić bez skierowania, wysyłając własny wniosek o przyjęcie (egen vårdbegäran) z opisem dolegliwości i powodu wizyty.

Po wystawieniu skierowania obowiązuje gwarancja opieki (vårdgaranti). 1177 podaje, że na wizytę u specjalisty nie powinno się czekać dłużej niż 90 dni, przy czym gwarancja dotyczy regionu, w którym się mieszka.

Pomoc tłumacza podczas wizyty lekarskiej jest bezpłatna

Pacjent, który nie mówi dobrze po szwedzku, może korzystać z tłumacza i nie płaci za jego pomoc. Tłumacza zamawia przychodnia, dlatego potrzebę trzeba zgłosić już przy rezerwacji wizyty i od razu podać język polski. Prawo do tłumacza obejmuje też wizyty u dentysty.

1177 odradza proszenie rodziny albo znajomych o tłumaczenie w gabinecie. Łatwo wtedy o nieporozumienia, a bliskich nie wiąże tajemnica zawodowa, której podlega tłumacz.

Ile kosztuje wizyta u lekarza w Szwecji

Za wizytę w przychodni pobierana jest opłata pacjenta (patientavgift). Wysokość opłat ustala każdy region, dlatego koszt takiej samej wizyty może być inny w Sztokholmie niż w Skanii. Obowiązuje cennik regionu, w którym udzielono pomocy. Rachunek można dostać także za wizytę, na którą pacjent nie przyszedł i której nie odwołał. Aktualne opłaty podaje strona regionu na 1177.se albo sama przychodnia.

Osoby, które skończyły 85 lat, nie płacą za wizyty w opiece ambulatoryjnej (öppenvård). Dla dzieci i młodzieży obowiązują osobne, korzystniejsze zasady, które opisujemy niżej.

Ochrona przed wysokimi kosztami, frikort i leki na receptę

Szwedzki system ma górny limit opłat za wizyty w ciągu dwunastu miesięcy, nazywany ochroną przed wysokimi kosztami (högkostnadsskydd). Okres liczy się od pierwszej wizyty, a nie od początku roku kalendarzowego. Po osiągnięciu limitu pacjent dostaje kartę zwolnienia z opłat (frikort) i do końca okresu nie płaci za kolejne wizyty w opiece ambulatoryjnej. Frikort obowiązuje we wszystkich regionach Szwecji.

Górny limit wynika z przepisów krajowych, ale region może ustalić niższy. Do limitu nie wlicza się leczenia zębów ani leków, a zwykle także szczepień, zaświadczeń i opłat za nieodwołane wizyty. W większości regionów zapłaconą sumę sprawdza się po zalogowaniu na 1177.se.

Dla leków na receptę obowiązuje osobna ochrona przed wysokimi kosztami, również liczona przez dwanaście miesięcy. Najpierw płaci się pełną cenę, potem obowiązują coraz większe zniżki, a po osiągnięciu górnej granicy leki objęte systemem są do końca okresu bezpłatne. Stan swojego limitu każdy sprawdzi po zalogowaniu na 1177.se. Kwoty obowiązujące w danym roku podaje ta sama strona.

Opieka zdrowotna dla dzieci i młodzieży

Małymi dziećmi opiekuje się ośrodek zdrowia dziecka (barnavårdscentral, BVC), od urodzenia do rozpoczęcia zerówki (förskoleklass). BVC prowadzi badania kontrolne i szczepienia według szwedzkiego programu szczepień dzieci, a rodzice nic za wizyty nie płacą. Gdy rodzice wrócą ze szpitala z noworodkiem, pielęgniarka z BVC zwykle sama się z nimi kontaktuje.

Od zerówki badaniami i szczepieniami zajmuje się szkolna służba zdrowia (elevhälsa). Młodzież w wieku od 13 do 25 lat może też korzystać z poradni dla młodzieży (ungdomsmottagning). Z chorym dzieckiem idzie się do przychodni albo dzwoni pod 1177, tak samo jak w przypadku dorosłych, a w nagłej sytuacji pod 112.

Koszty leczenia dzieci są w Szwecji niskie. Leki na receptę objęte ochroną przed wysokimi kosztami są dla dzieci i młodzieży do 18 lat bezpłatne. W większości regionów dzieci i młodzież nie płacą także za wizyty w opiece ambulatoryjnej aż do 20. urodzin. Leczenie zębów jest bezpłatne do końca roku, w którym dziecko kończy 19 lat.

Dentysta w Szwecji, do jakiego wieku bezpłatnie

Leczenie zębów jest w Szwecji bezpłatne do końca roku, w którym kończy się 19 lat. Od 1 stycznia roku, w którym ktoś kończy 20 lat, płaci już sam. Wcześniej granica wynosiła 23 lata. Szwedzki parlament (Riksdag) obniżył ją 27 listopada 2024 roku, a nowa ustawa obowiązuje od 1 stycznia 2025 roku.

Dorośli płacą u dentysty więcej niż u lekarza, bo ceny leczenia zębów nie są regulowane i każdy gabinet ustala je sam. Ceny w różnych gabinetach można porównać w serwisie Tandpriskollen. Część kosztów pokrywa państwowa dopłata do leczenia zębów (statligt tandvårdsstöd), z której może skorzystać osoba ubezpieczona w Szwecji, na przykład zameldowana.

Dopłata składa się z trzech części. Ogólny dodatek (allmänt tandvårdsbidrag, ATB) odnawia się co roku 1 lipca i pokrywa część ceny przeglądu albo leczenia. Ochrona przed wysokimi kosztami obniża cenę, gdy łączny koszt leczenia w danym okresie przekroczy określony próg. Szczególny dodatek (särskilt tandvårdsbidrag, STB) przysługuje osobom z chorobami albo niepełnosprawnością, które zwiększają ryzyko problemów z zębami.

Od 1 stycznia 2026 roku osoby, które w danym roku kończą 67 lat albo są starsze, mają lepszą ochronę, tak zwaną tiotandvård. Przy wielu zabiegach, na przykład plombowaniu, leczeniu kanałowym albo usunięciu zęba, płacą dziesięć procent ceny referencyjnej, a gabinet nie może pobrać więcej, niż wynosi cena referencyjna.

Osoba z kartą EKUZ ma w Szwecji prawo do niezbędnego leczenia stomatologicznego, czyli takiego, które nie może czekać do powrotu do domu. Płaci wtedy tyle, ile mieszkańcy Szwecji.

Ciąża i poradnia położnicza (barnmorskemottagning)

Ciążę w Szwecji prowadzi położna w poradni położniczej (barnmorskemottagning). Według 1177 z poradnią najlepiej skontaktować się zaraz po tym, jak kobieta dowie się o ciąży. Wizyty są dobrowolne i bezpłatne, a przyszła mama spotyka się z położną zwykle od sześciu do dziesięciu razy.

Mniej więcej do 30. tygodnia wizyty odbywają się raz w miesiącu, później częściej. Między 18. a 20. tygodniem można zrobić badanie USG, jeśli kobieta tego chce. Położna pomaga też przygotować się do porodu. Na każdą wizytę można zamówić tłumacza języka polskiego.

Zdrowie psychiczne, gdzie szukać pomocy

Kto od kilku tygodni doświadcza trudności psychicznych, które utrudniają mu codzienne życie, powinien według 1177 zgłosić się do przychodni (vårdcentral). Personel przychodni w razie potrzeby kieruje pacjenta dalej, do poradni psychiatrycznej. Adresy czatów i numery telefonów zaufania zebrano na stronie 1177.se w dziale o zdrowiu psychicznym.

W nagłej sytuacji nie czeka się na wizytę. 1177 pisze, że przy myślach albo planach samookaleczenia lub odebrania sobie życia trzeba od razu jechać do psychiatrycznej izby przyjęć (psykiatrisk akutmottagning) albo zadzwonić pod 112.

Dzieci i młodzież mają własne miejsca pomocy: szkolną służbę zdrowia, poradnię dla młodzieży oraz psychiatrię dziecięcą i młodzieżową (barn- och ungdomspsykiatri, BUP). Rodzic, który nie wie, od czego zacząć, może zadzwonić pod 1177 i zapytać, dokąd się zwrócić.

Najczęstsze pytania

Czy muszę być zameldowany, żeby pójść do lekarza w Szwecji?

Nie. Osoba zameldowana korzysta z pełnej opieki na szwedzkich zasadach, osoba z kartą EKUZ dostaje niezbędną pomoc za taką samą opłatę jak mieszkańcy, a pracownik bez meldunku potrzebuje zaświadczenia o prawie do opieki z Försäkringskassan.

Jak zapisać się do przychodni w Szwecji?

Wystarczy wybrać przychodnię i zapisać się w e-usłudze na 1177.se z użyciem e-ID albo na miejscu. Przychodnię można zmienić najwyżej dwa razy w roku.

Czy mogę dzwonić pod 1177 z polskiego numeru?

Tak, ale z telefonu z zagranicznym numerem trzeba według 1177 wybrać +46 771-11 77 00. Pod tym numerem działa ta sama linia porad medycznych, czynna całą dobę.

Czy za tłumacza polskiego u lekarza trzeba płacić?

Nie, pomoc tłumacza jest bezpłatna u lekarza i u dentysty. Trzeba tylko zgłosić potrzebę tłumacza przy rezerwacji wizyty.

Czy do specjalisty potrzebne jest skierowanie?

Zwykle tak, skierowanie (remiss) wystawia przychodnia. Zasady ustala region, a do niektórych poradni można wysłać własny wniosek o przyjęcie (egen vårdbegäran).

Do jakiego wieku leczenie stomatologiczne jest w Szwecji bezpłatne?

Do końca roku, w którym kończy się 19 lat. Granica obowiązuje od 1 stycznia 2025 roku, a wcześniej wynosiła 23 lata.

Ile zapłacę za leki na receptę?

Najpierw pełną cenę, potem coraz mniej, a po osiągnięciu górnej granicy nic do końca dwunastomiesięcznego okresu. Dzieci do 18 lat nie płacą za leki objęte systemem, a aktualne kwoty podaje 1177.se.

Czy EKUZ wystarczy, jeśli pracuję w Szwecji?

EKUZ jest przeznaczona na pobyt czasowy i obejmuje tylko pomoc niezbędną. Pracownik bez meldunku powinien wystąpić o zaświadczenie o prawie do opieki na formularzu 5435, a osoba zameldowana niczego takiego nie potrzebuje.

Dokąd jechać w nocy z chorym dzieckiem?

Przy zagrożeniu życia trzeba dzwonić pod 112. W pozostałych przypadkach najlepiej zadzwonić pod 1177, a pielęgniarka wskaże przychodnię dyżurną albo oddział ratunkowy.

Czy wizyty w ciąży są płatne?

Nie, wizyty w poradni położniczej (barnmorskemottagning) są bezpłatne i dobrowolne. Zwykle jest ich od sześciu do dziesięciu.

Gdzie szukać pomocy przy problemach psychicznych?

Najpierw w przychodni, która w razie potrzeby kieruje do psychiatry. Przy myślach samobójczych trzeba od razu jechać do psychiatrycznej izby przyjęć albo dzwonić pod 112.

Źródła

• 1177: opieka dla osób z innych krajów, jak działa opieka w Szwecji, telefon 1177 i 1177 po polsku.
• 1177: wybór przychodni, skierowanie i tłumacz.
• 1177: opłaty pacjenta, ochrona przed wysokimi kosztami i leki na receptę.
• 1177: koszty leczenia zębów, dopłata państwowa, tiotandvård i dentysta z kartą EKUZ.
• 1177: BVC, poradnia położnicza i pomoc psychiatryczna.
• Försäkringskassan: praca w Szwecji i zaświadczenie o prawie do opieki, przeprowadzka i S1, dopłata do leczenia zębów i ochrona dla osób od 67 lat.
• NFZ: jak wyrobić EKUZ i zamieszkanie w innym państwie UE.
• Riksdag, zmiana granicy wieku bezpłatnego leczenia zębów.