A-kassa i zasiłek dla bezrobotnych w Szwecji

Kasa dla bezrobotnych (a-kassa) wypłaca zasiłek po utracie pracy w Szwecji osobie, która pierwszego dnia bez pracy zarejestruje się w szwedzkim urzędzie pracy (Arbetsförmedlingen) i spełni warunek dochodowy. Od 1 października 2025 roku obowiązuje nowa ustawa: kasa sprawdza zarobki zgłoszone do Skatteverket, poziom zasiłku zależy od stażu członkostwa (80, 60 albo 50 procent), a liczba dni od liczby miesięcy z dochodem. Związek zawodowy to osobna organizacja, która może zaoferować dodatkowe ubezpieczenie dochodu. Okresy ubezpieczenia w Polsce da się zaliczyć, a z dokumentem U2 można szukać pracy w Polsce do trzech miesięcy, zachowując szwedzki zasiłek. Wszystkie zasady sprawdziliśmy we wrześniu 2026 roku w tekście ustawy i na stronach urzędów.

• RejestracjaArbetsförmedlingen, pierwszy dzień bez pracy
• Poziom zasiłku80, 60 albo 50 procent dochodu
• Liczba dni66, 100, 200 albo 300
• Nowe przepisyOd 1 października 2025 roku (SFS 2024:506)

Czym różni się a-kassa od związku zawodowego

Zasiłek dla bezrobotnych w Szwecji wypłacają kasy dla bezrobotnych (a-kassor). Według Sveriges a-kassor, organizacji zrzeszającej kasy, działa ich 24, a nadzór nad nimi sprawuje państwowy Inspektorat Ubezpieczenia od Bezrobocia (IAF). Każda osoba pracująca w Szwecji, zarówno pracownik, jak i przedsiębiorca, ma prawo należeć do kasy. Kasa pobiera miesięczną składkę, a jej aktualną wysokość podaje na swojej stronie.

Związek zawodowy (fackförbund) to inna organizacja. Negocjuje układy zbiorowe (kollektivavtal), pomaga członkom w sporach z pracodawcą i często oferuje ubezpieczenie dochodu. Wiele kas działa przy konkretnych związkach, dlatego oba członkostwa bywają proponowane razem, ale można należeć tylko do kasy albo tylko do związku. Alfa-kassan działa niezależnie od związków zawodowych i przyjmuje przedstawicieli wszystkich zawodów.

Co zmieniło się w a-kassie od 1 października 2025 roku

Nowa ustawa o ubezpieczeniu od bezrobocia (lag om arbetslöshetsförsäkring, SFS 2024:506) zastąpiła dawny warunek pracy (arbetsvillkor) warunkiem dochodowym (inkomstvillkor). Kasa pobiera dane o zarobkach bezpośrednio ze Skatteverket, z miesięcznych deklaracji składanych przez pracodawców. Zaświadczenie od pracodawcy (arbetsgivarintyg) jest potrzebne tylko wtedy, gdy kasa o nie poprosi. Osoby nienależące do kasy nie dostają już stałej kwoty podstawowej, lecz 50 procent dochodu.

Stare zasady nadal obowiązują osoby, które dostały decyzję o zasiłku przed 1 października 2025 roku i mają jeszcze dni do wykorzystania. Tylko te osoby mogą dostać dodatkowe 150 dni, jeśli w chwili wyczerpania 300 dni mają dziecko poniżej 18 lat. Nowa ustawa takiego przedłużenia nie przewiduje, choć angielskojęzyczna strona Arbetsförmedlingen we wrześniu 2026 roku wciąż o nim pisała.

Dla osób pracujących przez agencje pracy albo na krótkich umowach nowe zasady oznaczają prostszy rachunek. Kasa bierze pod uwagę dochód z pracy zgłoszony do Skatteverket, a nie liczbę przepracowanych godzin. Pensja wypłacana bez zgłoszenia do Skatteverket nie liczy się jednak wcale, bo kasa nie ma o niej danych.

Kto ma prawo do zasiłku z a-kassy

Ustawa stawia kilka warunków podstawowych. Trzeba mieć ukończone 20 lat, być zdolnym do pracy i gotowym ją podjąć, być zarejestrowanym w Arbetsförmedlingen i aktywnie szukać pracy. Co miesiąc składa się też w urzędzie pracy raport z aktywności (aktivitetsrapport), w którym opisuje się działania podjęte w poszukiwaniu pracy. Prawo do zasiłku wygasa tuż przed osiągnięciem szwedzkiego wieku emerytalnego (riktålder).

Drugi warunek dotyczy dochodu. Według Sveriges a-kassor trzeba w ciągu 12 miesięcy przed utratą pracy zarobić określoną łączną kwotę i w co najmniej czterech z tych miesięcy osiągnąć określony minimalny dochód miesięczny. Warunek alternatywny wymaga tylko minimalnego dochodu przez cztery miesiące z rzędu, ale daje prawo do krótszego okresu pobierania zasiłku. Osoba, która w tym czasie chorowała, była na urlopie rodzicielskim albo studiowała w pełnym wymiarze godzin, może według Arbetsförmedlingen zaliczyć dochody z wcześniejszego okresu. Wysokość progów określa rząd albo wskazany przez niego urząd, dlatego aktualne kwoty trzeba sprawdzić na stronie Sveriges a-kassor albo IAF.

Ile wynosi zasiłek i jak zależy od długości członkostwa w kasie

Zasiłek wynosi określony procent dochodu, który stanowi podstawę zasiłku (ersättningsgrundande inkomst). Poziom zależy od tego, jak długo ktoś był członkiem kasy bez przerwy. Pełne 80 procent dostaje osoba, która należała do kasy przez cały okres odniesienia (ramtid), czyli co najmniej 12 miesięcy bez przerwy. Żeby dostać 60 procent, trzeba należeć do kasy co najmniej przez ostatnie sześć miesięcy, w tym przynajmniej przez cztery miesiące z minimalnym dochodem. Po 100 dniach zasiłku poziom spada o 10 punktów procentowych, a po 200 dniach o kolejne 5 punktów.

Dochód, od którego liczy się zasiłek, ma górny limit. Kto zarabiał więcej, dostaje zasiłek liczony od limitu, a nie od pełnej pensji. Aktualny limit i najwyższą miesięczną kwotę zasiłku przed podatkiem podaje strona Sveriges a-kassor. Różnicę może częściowo pokryć ubezpieczenie dochodu ze związku zawodowego.

Ile dni zasiłku przysługuje

Liczba dni zależy od tego, w ilu miesiącach okresu odniesienia ktoś osiągnął minimalny dochód miesięczny. Kasa wypłaca najwyżej pięć dni zasiłku w tygodniu, więc 300 dni to około 14 miesięcy całkowitego bezrobocia. Kto spełnia tylko warunek alternatywny, dostaje 66 dni.

Po wykorzystaniu wszystkich dni można dostać nowy okres zasiłku, jeśli od początku poprzedniego okresu ktoś znów pracował i spełnił warunek dochodowy. Kasa sprawdza to sama na podstawie danych ze Skatteverket, gdy do końca okresu zostaje kilka dni.

Jak zarejestrować się w Arbetsförmedlingen pierwszego dnia

Rejestracja w szwedzkim urzędzie pracy to pierwszy krok i nie można jej dokonać z datą wsteczną. Według Arbetsförmedlingen kasa ocenia prawo do zasiłku od dnia, w którym osoba bez pracy się zarejestrowała. Kto zarejestruje się tydzień po utracie pracy, traci ten tydzień.

Najprościej zarejestrować się w e-usłudze Arbetsförmedlingen za pomocą środka identyfikacji elektronicznej (e-ID), na przykład BankID. Osoba bez e-ID może pójść do biura obsługi (servicekontor) Państwowego Centrum Obsługi (Statens servicecenter), potwierdzić tam tożsamość i zarejestrować się za pomocą jednorazowego kodu. Pierwszym dniem rejestracji jest wtedy dzień wizyty w biurze, dlatego trzeba pójść tam od razu. Godziny otwarcia biur się zmieniają, więc przed wizytą trzeba je sprawdzić na stronie Statens servicecenter.

Po rejestracji urząd wyznacza pierwsze spotkanie z doradcą, na którym powstaje plan działania. Wniosek o zasiłek składa się osobno, na stronie swojej kasy. Osoba nienależąca do kasy może złożyć wniosek w Alfa-kassan albo od razu zapisać się do kasy, ale w obu przypadkach dostanie najniższy poziom zasiłku.

Jakie obowiązki ma osoba pobierająca zasiłek

Według Arbetsförmedlingen osoba na zasiłku musi co miesiąc ubiegać się o co najmniej sześć odpowiednich stanowisk pracy, chyba że jej plan działania stanowi inaczej. Plan działania jest dostępny w e-usłudze Mina sidor na stronie Arbetsförmedlingen. Raport z aktywności składa się między 1. a 14. dniem każdego miesiąca i wpisuje się do niego wszystkie wysłane aplikacje. Trzeba też przyjmować proponowaną pracę i przychodzić na spotkania w urzędzie.

Odpowiednia praca (lämpligt arbete) to praca pasująca do doświadczenia albo wykształcenia. Gdy szanse na pracę w okolicy są niewielkie, trzeba szukać także dalej. Codzienny dojazd uznaje się zwykle za możliwy, jeśli droga do pracy, praca i powrót mieszczą się w 12 godzinach.

Uchybienia zgłasza kasie urząd pracy, a kasa stosuje stopniowane sankcje. Za pierwszym razem jest ostrzeżenie, za drugim jeden dzień bez zasiłku, za trzecim pięć dni, a za czwartym dziesięć dni. Przy piątym uchybieniu prawo do zasiłku wygasa do czasu ponownego spełnienia warunku dochodowego.

Co grozi po odejściu z pracy na własną prośbę

Osobie, która odchodzi z pracy bez ważnego powodu, kasa zawiesza prawo do zasiłku (avstängning) na 45 dni zasiłkowych. Przy całkowitym bezrobociu to mniej więcej dwa miesiące bez pieniędzy z kasy. Jeśli do końca zatrudnienia zostawało najwyżej 10 dni albo praca miała trwać najwyżej 10 dni, zawieszenie wynosi 20 dni. Tak samo jak odejście bez ważnego powodu ustawa traktuje zwolnienie z powodu niewłaściwego zachowania pracownika.

Akademikernas a-kassa podaje przykłady ważnych powodów. Są to problemy zdrowotne potwierdzone przez lekarza, niewypłacona pensja i nękanie w pracy, jeśli sprawy nie dało się rozwiązać w miejscu pracy. Ważnym powodem bywa też przeprowadzka do partnera, który dostał stałą pracę tak daleko, że nie da się dojeżdżać. Decyzję zawsze podejmuje kasa, dlatego przed złożeniem wypowiedzenia dobrze jest zebrać dowody, na przykład zaświadczenie lekarskie.

Nawet przy zawieszeniu trzeba zarejestrować się w Arbetsförmedlingen pierwszego dnia bez pracy, bo dopiero od rejestracji biegną dni zawieszenia. Według ustawy zawieszenie trwa najdłużej 112 dni kalendarzowych od dnia odejścia z pracy, nawet jeśli nie wszystkie dni zawieszenia zostały zaliczone.

Co zrobić, gdy zachorujesz w czasie bezrobocia

Osoba całkowicie bez pracy zgłasza chorobę do Försäkringskassan pierwszego dnia choroby. Zasiłek chorobowy (sjukpenning) wypłaca wtedy Försäkringskassan, a jego wysokość zależy od dochodu z wcześniejszej pracy. Za pierwsze 14 dni Försäkringskassan zapłaci tylko wtedy, gdy do dnia zachorowania osoba była zarejestrowana w Arbetsförmedlingen i aktywnie szukała pracy. Zaświadczenie lekarskie trzeba dostarczyć najpóźniej ósmego dnia choroby. Kto spóźni się ze zgłoszeniem, dostanie zasiłek chorobowy najwyżej za siedem dni wstecz.

Czy okresy pracy w Polsce liczą się do a-kassy

Tak, na zasadach rozporządzenia UE 883/2004 o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Główna zasada mówi, że ostatnia praca musi być w Szwecji. Osoba, która przyjeżdża do Szwecji bez pracy, nie dostanie szwedzkiego zasiłku na podstawie samego polskiego stażu. Źródła, które sprawdziliśmy, nie podają minimalnego czasu pracy w Szwecji, dlatego przy krótkim zatrudnieniu trzeba zapytać własną kasę.

Okresy ubezpieczenia w Polsce mogą zostać wliczone zarówno do warunku dochodowego, jak i do stażu członkostwa, który decyduje o poziomie zasiłku. Między końcem ubezpieczenia w Polsce a początkiem członkostwa w szwedzkiej kasie nie powinno być przerwy, dlatego do kasy najlepiej zapisać się zaraz po rozpoczęciu pracy w Szwecji.

Przykładowo osoba, która przez kilka lat pracowała w Polsce, przyjechała do Szwecji, od razu podjęła tu pracę i zapisała się do kasy, może po utracie tej pracy zaliczyć polskie okresy ubezpieczenia. Wysokość zasiłku kasa ustala jednak według szwedzkich przepisów.

Dane z Polski kasa pobiera przez unijny system wymiany informacji EESSI. Można też samemu dostarczyć dokument przenośny PD U1, który wydaje wojewódzki urząd pracy właściwy dla ostatniego miejsca zamieszkania w Polsce. Do wniosku o PD U1 dołącza się świadectwa pracy i zaświadczenia z ZUS o składkach. Dzięki gotowemu dokumentowi kasa nie musi czekać na odpowiedź z Polski.

Jak szukać pracy w Polsce ze szwedzkim zasiłkiem

Osoba z prawem do szwedzkiego zasiłku może go zachować przez najwyżej trzy miesiące, szukając pracy w Polsce albo w innym kraju UE. Potrzebny jest dokument U2, o który występuje się do IAF przed wyjazdem, bo wniosku nie można złożyć z datą wsteczną. Według IAF przez co najmniej cztery tygodnie przed wyjazdem trzeba być całkowicie bez pracy, zarejestrowanym w Arbetsförmedlingen i do dyspozycji urzędu.

W Polsce trzeba w ciągu siedmiu dni zarejestrować się w urzędzie pracy jako osoba poszukująca pracy i przedstawić dokument U2. Zasiłek dalej wypłaca szwedzka kasa w tej samej wysokości. Kto nie wróci do Szwecji przed końcem okresu wskazanego w U2, traci prawo do dalszego szwedzkiego zasiłku.

Ubezpieczenie dochodu ze związku zawodowego

Ubezpieczenie dochodu (inkomstförsäkring) uzupełnia zasiłek z kasy u osób, które zarabiały powyżej limitu. Warunki ustala każdy związek osobno. Na przykład w związku Unionen ubezpieczenie jest wliczone w składkę członkowską, wymaga co najmniej 12 miesięcy członkostwa w związku i w kasie, a świadczenie jest wypłacane najwyżej przez 150 dni zasiłkowych. O świadczenie trzeba wystąpić samemu i przysługuje ono tylko razem z zasiłkiem z kasy. Podobne ubezpieczenia sprzedają też prywatne firmy ubezpieczeniowe.

A-kassa dla osób z własną firmą

Osoba prowadząca firmę też może należeć do kasy. Żeby dostać zasiłek, musi zwykle zakończyć działalność albo ją zawiesić (vilande) tak, żeby firma w ogóle nie działała. Według Sveriges a-kassor zasiłek liczy się wtedy od ostatniego opodatkowanego dochodu z firmy albo od średniej z dwóch lat, jeśli jest korzystniejsza. Kto wznowi działalność po zawieszeniu, może znów dostać zasiłek przy zawieszonej firmie dopiero po co najmniej trzech latach. Zakładanie i prowadzenie firmy opisujemy na osobnej stronie.

Jak przygotować się, zanim stracisz pracę

Najwięcej da się załatwić, póki ma się jeszcze pracę. Poniższa lista porządkuje sprawy według tego, jak bardzo wpływają na późniejszy zasiłek.

1. Członkostwo w kasieZapisz się do kasy w pierwszym miesiącu pracy, bo staż członkostwa decyduje o poziomie zasiłku.
2. Zgłoszona pensjaSprawdzaj w e-usłudze Mina sidor na stronie Skatteverket, czy pracodawca zgłasza twoją pensję.
3. E-IDZałatw e-ID, żeby móc zarejestrować się w Arbetsförmedlingen przez internet.
4. Dokument PD U1Po pracy w Polsce zamów PD U1 w wojewódzkim urzędzie pracy.
5. Powód odejściaPrzed złożeniem wypowiedzenia sprawdź, czy kasa uzna powód odejścia za ważny.

Najczęstsze pytania

Czy mogę dostać zasiłek z a-kassy bez członkostwa?

Tak, przez Alfa-kassan. Osoba nienależąca do kasy dostaje jednak najniższy poziom (50 procent dochodu) i musi spełnić ten sam warunek dochodowy.

Ile kosztuje członkostwo w a-kassie?

Składka zależy od kasy i może się zmieniać, dlatego podaje ją strona konkretnej kasy. Członkostwo w związku zawodowym wiąże się z osobną składką.

Od kiedy przysługuje zasiłek z a-kassy?

Prawo do zasiłku liczy się od dnia rejestracji w Arbetsförmedlingen, a pierwsze dwa dni bez pracy są dniami karencji. Pieniądze kasa wypłaca po złożeniu wniosku i wydaniu decyzji.

Jak długo trzeba należeć do kasy, żeby dostać 80 procent?

Co najmniej 12 miesięcy bez przerwy przez cały okres odniesienia. W miesiącu, za który składa się wniosek, trzeba nadal być członkiem kasy.

Czy kasa potrzebuje zaświadczenia od pracodawcy?

Zwykle nie, bo dane o dochodach kasa pobiera ze Skatteverket. O zaświadczenie (arbetsgivarintyg) prosi tylko wtedy, gdy potrzebuje dodatkowych danych o czasie pracy i pensji.

Czy zasiłek z a-kassy jest opodatkowany?

Tak. Sveriges a-kassor podaje wszystkie kwoty zasiłku przed podatkiem.

Czy dostanę zasiłek, jeśli sam zrezygnuję z pracy?

Zwykle tak, ale dopiero po zawieszeniu na 45 dni zasiłkowych. Zawieszenia nie ma, jeśli kasa uzna, że odejście miało ważny powód.

Co to jest aktivitetsrapport?

Aktivitetsrapport to comiesięczny raport dla Arbetsförmedlingen o tym, jak szukało się pracy. Składanie go jest jednym z warunków zasiłku.

Czy praca w Polsce liczy się do stażu w a-kassie?

Okresy ubezpieczenia w Polsce mogą się liczyć, jeśli ostatnia praca była w Szwecji i nie było przerwy między ubezpieczeniem w Polsce a członkostwem w kasie. Kasa pobiera dane przez EESSI albo z dokumentu PD U1.

Gdzie w Polsce dostanę dokument PD U1?

W wojewódzkim urzędzie pracy właściwym dla ostatniego miejsca zamieszkania w Polsce. Do wniosku dołącza się świadectwa pracy i zaświadczenia z ZUS.

Czy mogę szukać pracy w Polsce i dostawać szwedzki zasiłek?

Tak, przez najwyżej trzy miesiące z dokumentem U2 wydanym przez IAF. Wniosek trzeba złożyć przed wyjazdem, a w Polsce zarejestrować się w urzędzie pracy w ciągu siedmiu dni.

Czy rodzicom przysługuje dodatkowe 150 dni zasiłku?

Tylko osobom, które dostały decyzję o zasiłku przed 1 października 2025 roku. Nowe przepisy nie przewidują przedłużenia dla rodziców dzieci poniżej 18 lat.

Czy muszę należeć do związku, żeby być w a-kassie?

Nie. Kasa i związek zawodowy to osobne organizacje, a do kasy można się zapisać bez członkostwa w związku. Ubezpieczenie dochodu ze związku działa jednak tylko razem z członkostwem w kasie.

Źródła

• Ustawa o ubezpieczeniu od bezrobocia (SFS 2024:506) na stronie Riksdagen.
• IAF: nowe ubezpieczenie od 1 października 2025 i dokument U2.
• Sveriges a-kassor: warunki zasiłku i aktualne kwoty, zasiłek w UE, członkostwo w kasie, zasiłek dla przedsiębiorców i informacje po angielsku.
• Arbetsförmedlingen: rejestracja po utracie pracy, zasiłek z kasy i obowiązki w czasie zasiłku.
• Försäkringskassan o chorobie w czasie bezrobocia.
• Kasy dla bezrobotnych: GS a-kassa o nowych zasadach, Unionens a-kassa o okresie zasiłku, Unionens a-kassa o pracy za granicą, Lärarnas a-kassa o pracy za granicą, Akademikernas a-kassa o własnym wypowiedzeniu i Alfa-kassan.
• Unionen o ubezpieczeniu dochodu.
• WUP w Szczecinie o dokumencie PD U1.
• Twoja Europa: zasiłek dla bezrobotnych za granicą i przeniesienie zasiłku do innego kraju.