Szwecja dla Polaków

Szwecja dla Polaków to przewodnik dla osób, które przeprowadzają się do Szwecji albo już tu mieszkają. Wyjaśniamy, w jakiej kolejności załatwić formalności i który urząd za co odpowiada. Wszystkie informacje sprawdziliśmy na stronach szwedzkich urzędów we wrześniu 2026 roku, a przy każdym temacie podajemy, gdzie znaleźć aktualne kwoty i terminy.

• Urodzeni w Polsce98 311 osób mieszkało w Szwecji na koniec 2025 roku (SCB)
• Obywatele polscy52 059 osób w 2025 roku (SCB)
• Pierwszy urządSkatteverket, a nie Migrationsverket
• Konsulat RPSundbyberg pod Sztokholmem

Od czego zacząć

Kolejność formalności zależy od celu i długości pobytu. Warto wcześnie skontaktować się ze Skatteverket, a równolegle załatwiać sprawy związane z pracą i kontem bankowym. Schemat pokazuje przykładową kolejność działań.

Kolejność ma znaczenie, bo szwedzkie systemy są ze sobą połączone. Bank prosi o numer osobowy, BankID wymaga konta w banku, a sprawy w urzędzie pracy i kasie dla bezrobotnych najłatwiej załatwić z użyciem środka identyfikacji elektronicznej (e-ID).

Prawo pobytu dla obywateli UE

Obywatel Polski może mieszkać w Szwecji bez zezwolenia na pobyt, jeśli pracuje, prowadzi firmę, studiuje albo posiada wystarczające środki na utrzymanie. Przez pierwsze trzy miesiące nie obowiązują żadne szczególne wymogi. Według Migrationsverket osoba z prawem pobytu nie musi dziś kontaktować się z tym urzędem.

Osoby szukające pracy mają zwykle około sześciu miesięcy, a potem muszą pokazać, że aktywnie szukają zatrudnienia i mają realne szanse je znaleźć. Po pięciu latach legalnego pobytu przysługuje stałe prawo pobytu, które wygasa dopiero po ponad dwóch latach nieprzerwanego pobytu za granicą.

Obowiązek rejestracji w Migrationsverket zniesiono w 2014 roku. Szwedzki rząd chce go przywrócić i raport SOU 2026:9 proponuje rejestrację w ciągu trzech miesięcy od przyjazdu, od 1 stycznia 2027 roku. To na razie tylko propozycja, a konsultacje zakończyły się 9 czerwca 2026 roku.

Zameldowanie i numer osobowy w Skatteverket

Kto planuje mieszkać w Szwecji co najmniej rok, żeby pracować, studiować albo żyć z własnych środków, powinien zgłosić przeprowadzkę do Skatteverket. Po wpisie do szwedzkiego rejestru ludności (folkbokföring) dostaje się numer osobowy (personnummer).

Do zgłoszenia potrzebny jest paszport albo dowód osobisty i pełny adres w Szwecji z numerem mieszkania. Kto mieszka u kogoś, podaje też nazwisko tej osoby, ale Skatteverket nie rejestruje adresów z dopiskiem c/o. Pracownik dołącza umowę o pracę albo zaświadczenie od pracodawcy, a osoba prowadząca firmę dowód rzeczywistej działalności gospodarczej. Członkowie rodziny potrzebują aktu urodzenia albo aktu małżeństwa. Według Skatteverket osoba szukająca pracy zwykle nie może zostać zameldowana bez oświadczenia pracodawcy o zamiarze zatrudnienia.

Każdy, także dzieci i małżonek, musi osobiście stawić się w biurze obsługi (servicekontor) na weryfikację tożsamości. Od 1 grudnia 2026 roku Skatteverket będzie mógł przy weryfikacji tożsamości pobierać odciski palców i robić zdjęcie twarzy. Wizytę rezerwuje się przez Państwowe Centrum Obsługi (Statens servicecenter). Czas oczekiwania zmienia się i Skatteverket podaje go na bieżąco na swojej stronie, a e-usługa działa po szwedzku, angielsku, arabsku i ukraińsku, ale nie po polsku.

Samordningsnummer, czyli numer koordynacyjny

Kto zostaje w Szwecji krócej niż rok, nie dostaje numeru osobowego. W zamian może otrzymać numer koordynacyjny (samordningsnummer), który służy do identyfikacji w urzędach i u pracodawcy.

O numer może wystąpić sama zainteresowana osoba przez e-usługę, a także urząd, uczelnia albo pracodawca, na przykład przy wniosku o SINK. Skatteverket przyznaje numery na trzech poziomach pewności tożsamości. Najwyższy poziom (styrkt) wymaga zwykle okazania paszportu albo dowodu osobistego podczas osobistej wizyty w Skatteverket. Numer na tym poziomie otwiera najwięcej drzwi, na przykład do e-ID Freja+. Każdy numer koordynacyjny staje się nieaktywny z końcem piątego roku kalendarzowego po roku nadania albo ostatniego odnowienia i można go odnowić po ponownej weryfikacji tożsamości.

Szwedzki dowód tożsamości

Skatteverket wydaje dowód tożsamości (ID-kort) cudzoziemcom, którzy są zameldowani w Szwecji, mają numer osobowy i skończyli 13 lat. Opłatę wnosi się przed wizytą, a jej aktualną wysokość podaje strona urzędu. Karta jest zwykle gotowa po około dwóch tygodniach. Jest ważna przez pięć lat i zawiera e-ID do usług Skatteverket. Od 1 grudnia 2026 roku policja będzie wydawać zameldowanym cudzoziemcom dokument tożsamości z państwowym e-ID Sverige-id, który nie uprawnia do podróży zagranicznych i zapowiada, że ten dokument zastąpi ID-kort ze Skatteverket.

Uwaga na polski dowód osobisty. Przy wniosku Skatteverket przyjmuje paszport z UE wydany 1 września 2006 roku lub później oraz dowód osobisty z UE wydany 2 sierpnia 2021 roku lub później, jeśli spełniają wymogi bezpieczeństwa. Tożsamość może też potwierdzić osoba poświadczająca (intygsgivare), która przychodzi razem z wnioskodawcą. Może nią być na przykład małżonek, rodzic albo dorosłe dziecko. Ze starszym polskim dowodem najprościej przyjść z paszportem.

Konto w banku i BankID

BankID, czyli szwedzki środek identyfikacji elektronicznej używany w wielu usługach, od urzędów po sklepy internetowe, wymaga numeru osobowego i konta w banku, który wydaje BankID. Bank nie ma prawnego obowiązku wydania BankID. Osoby z numerem koordynacyjnym z potwierdzoną tożsamością (styrkt) mogą skorzystać z e-ID Freja+.

Każdy mieszkaniec EOG ma natomiast prawo do podstawowego rachunku płatniczego z wpłatami, wypłatami, kartą i przelewami. Brak numeru osobowego nie jest sam w sobie powodem do odmowy. Bank może odmówić z powodu przepisów o praniu pieniędzy albo gdy nie da się potwierdzić tożsamości, ale odmowa musi być na piśmie. Można się od niej odwołać do działu reklamacji banku albo do Krajowej Komisji ds. Reklamacji Konsumenckich (ARN).

Praca, umowa i układ zbiorowy

Pracodawca musi przekazać pisemną informację o warunkach zatrudnienia najpóźniej siedem dni kalendarzowych po rozpoczęciu pracy. Niektóre informacje może podać później, najpóźniej po miesiącu. Zatrudnienie na okres próbny (provanställning) może w Szwecji trwać najwyżej sześć miesięcy.

W wielu branżach obowiązuje układ zbiorowy (kollektivavtal) między związkiem zawodowym a pracodawcami. Reguluje on płacę, nadgodziny, urlop, okres wypowiedzenia, emeryturę i ubezpieczenia. W Szwecji nie ma ustawowej płacy minimalnej, dlatego warto zapytać przed podpisaniem umowy, czy pracodawca ma układ zbiorowy.

Podatki, A-skatt i SINK

Pracodawca potrąca osobie zameldowanej podatek z pensji według tabeli podatkowej jej gminy. Kto pracuje tu sześć miesięcy lub dłużej, ale nie jest zameldowany, składa wniosek o A-skatt na formularzu SKV 4402. Zeznanie podatkowe za poprzedni rok składa się wiosną. W 2026 roku termin mijał 4 maja.

Przy krótszym pobycie składa się wniosek o SINK na formularzu SKV 4350. To specjalny podatek dla osób mieszkających za granicą, który od 1 stycznia 2026 roku wynosi 22,5 procent. Szwedzki parlament zdecydował o obniżce do 20 procent od 1 stycznia 2027 roku. Pracę można zacząć, zanim przyjdzie decyzja. Dochody opodatkowane podatkiem SINK nie wymagają składania szwedzkiego zeznania podatkowego.

Zasiłek dla bezrobotnych i Arbetsförmedlingen

Po utracie pracy trzeba zarejestrować się w szwedzkim urzędzie pracy (Arbetsförmedlingen) już pierwszego dnia bezrobocia, bo od tego dnia liczy się prawo do zasiłku. Rejestracja odbywa się zwykle przez internet z użyciem e-ID. Osoby, które nie mogą uzyskać e-ID, mogą zarejestrować się z pomocą pracownika biura obsługi Statens servicecenter.

Zasiłek dla bezrobotnych wypłaca kasa dla bezrobotnych (a-kassa) według zasad obowiązujących od 1 października 2025 roku. Wysokość świadczenia zależy od dochodu i od stażu członkostwa: 80 procent po co najmniej 12 miesiącach, 60 procent po 6-11 miesiącach i 50 procent przy krótszym stażu albo bez członkostwa. Aktualne kwoty podaje strona Sveriges a-kassor.

Okresy pracy i ubezpieczenia w Polsce mogą zostać zaliczone, ale główna zasada mówi, że ostatnia praca musi być w Szwecji. Kasa pobiera dane przez system EESSI, ale można też samemu złożyć dokument PD U1, który w Polsce wydaje wojewódzki urząd pracy.

Försäkringskassan i zasiłki

Ubezpieczenie społeczne przysługuje tam, gdzie się mieszka albo pracuje. Świadczenia zastępujące dochód zależą zwykle od pracy w Szwecji, a pozostałe od zamieszkania, zgodnie z rozporządzeniem UE 883/2004. Po przeprowadzce zgłasza się dane w e-usłudze Försäkringskassan albo na formularzu 5456.

Zasiłek na dziecko (barnbidrag) jest wypłacany automatycznie na dzieci wpisane do szwedzkiego rejestru ludności do ukończenia 16 lat, ale po przeprowadzce pierwsza wypłata może się opóźnić, dopóki urząd nie sprawdzi ubezpieczenia. Zasiłek rodzicielski (föräldrapenning) obejmuje 480 dni na dziecko. Gdy rodzice pracują w różnych krajach, pierwszeństwo ma kraj zamieszkania dziecka, o ile jedno z rodziców również tam pracuje.

Försäkringskassan ma krótką stronę po polsku i polskie wersje części formularzy. Telefoniczna obsługa po polsku zakończyła się 1 września 2024 roku.

Opieka zdrowotna

Osoby zameldowane korzystają z opieki zdrowotnej na tych samych zasadach co Szwedzi. Pierwszym miejscem kontaktu jest przychodnia (vårdcentral) albo telefon i strona 1177, gdzie są też informacje po polsku.

Kto nie jest zameldowany, potrzebuje Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ) z NFZ, żeby zapłacić za niezbędną opiekę tyle co mieszkańcy. Osoba pracująca w Szwecji bez zameldowania potrzebuje specjalnego zaświadczenia z Försäkringskassan. Pomoc tłumacza podczas wizyty lekarskiej jest bezpłatna.

Przedszkole, szkoła i język polski

Obowiązek szkolny zaczyna się od zerówki (förskoleklass) jesienią w roku, w którym dziecko kończy sześć lat. Trwa dziesięć lat i dotyczy dzieci zameldowanych albo takich, które powinny być zameldowane. Jesienią 2028 roku zerówkę zastąpi nowa pierwsza klasa dziesięcioletniej szkoły podstawowej. Nauka w szwedzkiej szkole jest bezpłatna, podobnie jak szkolny obiad.

Prawo do przedszkola przysługuje od ukończenia pierwszego roku życia, jeśli rodzice pracują albo studiują. Dzieci rodziców bezrobotnych albo przebywających na urlopie rodzicielskim mają prawo do przedszkola w wymiarze co najmniej 15 godzin tygodniowo. Od jesieni roku, w którym dziecko kończy trzy lata, gmina oferuje co najmniej 525 bezpłatnych godzin rocznie, a miejsce musi być zapewnione w ciągu czterech miesięcy.

Dziecko może uczyć się polskiego w szkole jako języka ojczystego, jeśli przynajmniej jeden z rodziców mówi po polsku, polski jest codziennym językiem w domu i dziecko zna go w podstawowym stopniu. Gmina organizuje zajęcia, gdy zgłosi się co najmniej pięciu uczniów i jest odpowiedni nauczyciel. Dorośli mogą bezpłatnie uczyć się szwedzkiego na kursie dla imigrantów (sfi), który jest przeznaczony przede wszystkim dla osób zameldowanych w gminie.

Prawo jazdy

Polskie prawo jazdy jest ważne w Szwecji, dopóki jest ważne w Polsce. Osoba mieszkająca w Szwecji na stałe może wymienić prawo jazdy na szwedzkie, ale Szwedzka Agencja Transportu (Transportstyrelsen) nie wymaga wymiany ważnego polskiego prawa jazdy wyłącznie z powodu przeprowadzki do Szwecji.

Wymiana przebiega tak: trzeba pobrać albo zamówić formularz wniosku (TS8079), wysłać go razem z oryginałem prawa jazdy do Transportstyrelsen w Örebro i zrobić zdjęcie w punkcie Trafikverket. Polskie prawo jazdy zostaje potem odesłane do polskiego urzędu. Odnowić prawo jazdy albo dostać wtórnik można tylko w kraju stałego zamieszkania.

Mieszkanie w Szwecji

Wynajem mieszkania na umowę z pierwszej ręki (förstahandskontrakt) wymaga zwykle wielu lat czekania w kolejce. Według Bostadsförmedlingen średni czas oczekiwania na zwykłe mieszkanie czynszowe w Sztokholmie wyniósł w 2025 roku 9 lat, dlatego wiele osób zaczyna od podnajmu (andrahand) albo od wynajmu pokoju w cudzym mieszkaniu (inneboende). Policja ostrzega, że żądanie przedpłaty, zanim wynajmujący się z tobą spotka, wskazuje na oszustwo.

Kupno mieszkania oznacza w Szwecji najczęściej zakup prawa do lokalu w spółdzielni mieszkaniowej (bostadsrätt), a nie własności samego lokalu. Od 1 kwietnia 2026 roku bank może pożyczyć na zakup najwyżej 90 procent wartości mieszkania, więc wkład własny musi wynosić co najmniej 10 procent ceny.

Ambasada i konsulat RP

Ambasada RP mieści się przy Karlavägen 35 w Sztokholmie, a wydział konsularny przy Prästgårdsgatan 5 w Sundbybergu. Wizytę w konsulacie trzeba zarezerwować przez e-Konsulat, z wyjątkiem odbioru gotowych dokumentów. W konsulacie składa się między innymi wnioski paszportowe, a przy ubieganiu się o paszport dla dziecka potrzebna jest zgoda obojga rodziców.

Wniosku o dowód osobisty nie złożysz w konsulacie. Należy go złożyć w urzędzie gminy w Polsce. Przed wyborami trzeba się zapisać do spisu wyborców przez system e-Wybory. Konsul honorowy RP działa w Göteborgu.

Polonia w Szwecji

Według szwedzkiego urzędu statystycznego SCB na koniec 2025 roku w Szwecji mieszkało 98 311 osób urodzonych w Polsce. Liczba rosła przez lata, osiągnęła szczyt w 2023 roku i od tego czasu lekko spada.

Polska Misja Katolicka ma dziś trzy ośrodki: w Sztokholmie, w Göteborgu i w dekanacie Malmö, gdzie pracuje polski duszpasterz z Landskrony. Przy ambasadzie działa Szkoła Polska im. Katarzyny Jagiellonki, która prowadzi zajęcia w dni powszednie po południu, a polskie szkoły sobotnie i inne szkoły uzupełniające można znaleźć w bazie ORPEG. Portal PoloniaInfo prowadzi katalog firm i organizacji polonijnych, ale nowe artykuły publikuje rzadko.

Promy do Polski odpływają z sześciu szwedzkich portów: Trelleborg, Ystad, Malmö, Karlskrona, Karlshamn i Nynäshamn. Najkrótsze rejsy do Świnoujścia trwają około 6-8 godzin, a najdłuższy, z Nynäshamn do Gdańska, około 18 godzin.

Oficjalne informacje po polsku

Szwedzkie urzędy udostępniają niewiele informacji w języku polskim. Tabela pokazuje, gdzie polskie strony istnieją, a gdzie trzeba sobie radzić po angielsku.

Najczęstsze pytania

Czy muszę się zarejestrować w Migrationsverket?

Nie, obecnie obywatel UE nie musi się tam rejestrować. Rząd proponuje przywrócenie obowiązku od 2027 roku, ale decyzja nie zapadła.

Jak dostać personnummer?

Trzeba zgłosić przeprowadzkę do Skatteverket i osobiście stawić się w biurze obsługi na weryfikację tożsamości. Dotyczy to osób, które planują mieszkać w Szwecji co najmniej rok.

Czym różni się samordningsnummer od personnummer?

Numer koordynacyjny dostają osoby, które nie są zameldowane, na przykład zostają krócej niż rok. Jest aktywny przez co najmniej pięć lat i nie daje dostępu do BankID.

Czy mogę założyć konto w banku bez personnummer?

Tak, każdy mieszkaniec EOG ma prawo do podstawowego rachunku płatniczego. BankID wymaga jednak numeru osobowego.

Ile wynosi SINK w 2026 roku?

22,5 procent od 1 stycznia 2026 roku. Od 1 stycznia 2027 roku podatek spadnie do 20 procent.

Czy polski dowód osobisty wystarczy do szwedzkiego ID-kort?

Tak, jeśli został wydany 2 sierpnia 2021 roku lub później i spełnia wymogi bezpieczeństwa. Ze starszym dowodem trzeba przyjść z paszportem albo z osobą poświadczającą tożsamość (intygsgivare).

Czy muszę wymienić polskie prawo jazdy?

Nie ma takiego obowiązku, dopóki prawo jazdy jest ważne. Osoba mieszkająca w Szwecji na stałe może je wymienić w Transportstyrelsen.

Czy dziecko może uczyć się polskiego w szwedzkiej szkole?

Tak, jako języka ojczystego, jeśli polski jest codziennym językiem w domu i w gminie zgłosi się co najmniej pięciu uczniów.

Gdzie wyrobię polski paszport w Szwecji?

W wydziale konsularnym Ambasady RP w Sundbybergu, po rezerwacji wizyty przez e-Konsulat.

Ilu Polaków mieszka w Szwecji?

Według SCB 98 311 osób urodzonych w Polsce na koniec 2025 roku. Polskie obywatelstwo miało 52 059 osób.

Źródła

• Migrationsverket, obywatele UE i raport SOU 2026:9.
• Skatteverket: zameldowanie obywateli UE, praca w Szwecji, samordningsnummer, ID-kort, podatek przy pracy w Szwecji i SINK.
• Finansinspektionen, prawo do rachunku i DIGG o e-ID.
• Ustawa o ochronie zatrudnienia (LAS), Arbetsförmedlingen, Sveriges a-kassor i zasiłek w UE.
• Försäkringskassan: ubezpieczenie w Szwecji, przeprowadzka do Szwecji i strona po polsku.
• 1177, opieka dla osób z innych krajów i 1177 po polsku.
• Skolverket: obowiązek szkolny, przedszkole, język ojczysty i sfi.
• Transportstyrelsen o prawie jazdy z EOG.
• Ambasada RP: ambasada i konsulat, paszporty, konsul honorowy i dowód osobisty.
• SCB, urodzeni w Polsce i obywatele polscy.
• Kościół katolicki w Szwecji o Polskiej Misji, Szkoła Polska w Sztokholmie i baza szkół polonijnych.
• Zmiany od 2026 roku: SFS 2026:1450 o danych biometrycznych w folkbokföring, policja o Sverige-id i Finansinspektionen o nowym limicie kredytów mieszkaniowych.
• Mieszkanie: Bostadsförmedlingen, podsumowanie roku i policja o oszustwach z ogłoszeniami.
• Polonia i promy: Polska Misja Katolicka w Sztokholmie, Polska Misja Katolicka w Göteborgu, POLSCA, Stena Line i Finnlines.